از هر کرانه

اصول سه گانه و بسيار مهم و ماندني «سون يات ـ سن»

نقل از روزنامه ی اعتماد سه شنبه ۲۶ تیرماه ۱۳۸۶

http://www.etemaad.com

دکتر «سون يات - سن» انديشمند چين و رهبر انقلاب ملي گرايان و جمهوريخواهان اين کشور پهناور 16 ژوئيه سال 1911، سه ماه و 14 روز پيش از وارد مرحله نهايي شدن انقلاب ملي چين، افکار خود را که سال ها به صورت پراکنده اعلام شده بود در اعلاميه يي گردآوري کرد که به اصول سه گا نه «سون يات - سن» معروف شده اند و توجه مصلحين جهان از دهه گذشته (1990) پس از فروپاشي شوروي بيش از هر وقت ديگر معطوف به اين اصول شده است. در زمان انقلاب اکتبر سال 1911 چين معروف به انقلاب ملي گرايان، دکتر سون يات - سن در امريکا سرگرم جمع آوري پول از چينيان مقيم اين کشور براي ادامه مبارزه در وطن بود و در 29 دسامبر همين سال پس از پيروزي انقلاب به رياست موقت کشور چين تعيين شد. اصول سه گانه و مهم دکتر سون يات - سن که در سال 1866 به دنيا آمد و در 1925 درگذشت و بنياد گذار جمهوري چين است از اين قرار است؛

1- ناسيوناليسم 2- دموکراسي 3-تامين معاش، رفاه و نيازمندي هاي زندگاني براي همه که به تعبيري نوعي سوسياليسم معتدل (ميانه - ملايم) است. تعريف اين سه اصل را که بسياري از متفکران عصر حاضر (قرون 20 و 21) کليد حل مسائل هر ملت و رفاه آن مي دانند مي توان در قالب واژه هاي ساده تري درآورد، به اين صورت؛ حاکميت ملي (به معناي استقلال ملي)، حکومت انتخابي و بالاخره تامين رفاه همگاني که سوسيال دموکرات هاي اروپا همواره آن را تاييد کرده اند.

در مورد ناسيوناليسم، «سون» گفته است که عشق و وفاداري به ميهن و حراست از هويت ملي و افتخار به آن و کارهاي گذشته پدران و نياکان مانع سلطه ديگران و استثمار مي شود و به ترقي صنعتي، علمي و ادبي و تقويت مباني فرهنگي هر کشور مي انجامد. به اعتقاد «سون» ناسيوناليسم (ملي گرايي - ميهن دوستي) يک عامل مشترک براي همبستگي همه اتباع يک کشور است و سون آن را به بشقابي تشبيه مي کرد که اگر در آن مقداري ريگ جدا از هم بريزند، اين ريگ ها (ماسه ها) بر اثر هر تکاني و وزش هر بادي ريزش مي کنند، ولي اگر به وسيله عاملي (در اين مورد خاص عشق به ميهن به عنوان ميراث مشترک) به هم چسبيده باشند اگر بشقاب هم بشکند باز هم به هم چسبيده باقي خواهند ماند. به باور «سون يات- سن» تنها يک ناسيوناليسم واقعي تسليم ناپذير است. «سون» دموکراسي را به زباني ديگر تعريف مي کند که با تعبير غربي ها از آن متفاوت به نظر مي رسد. وي دموکراسي را که حق مسلم اتباع يک کشور است؛ گرفته شده از فرهنگ ملي و شرايط خاص اجتماعي آن جامعه مي دانست و عقيده داشت که آزادي - فردي و جمعي - در ميان ملل مختلف برداشت هاي يکسان ندارد و مثال مي زد که در شرق، مردم خواهان آزادي در انتخاب شغل، تحصيل، کسب و کار، ازدواج، مسکن و زندگي خصوصي در چهارديواري خانه خود هستند و بي بندوباري ها را «آزادي» به حساب نمي آورند.«سون» به انتخاب نمايندگان از ميان افراد توانمند و آگاه و دلسوز تاکيد داشت و مي گفت که يک پارلمان مرکب از مردم عادي (منظور عامي) حتي اگر در يک انتخابات سالم و منصفانه برگزيده شده باشند ممکن است نه تنها کار مفيد به حال جامعه انجام ندهد، بلکه از روي «ندانم کاري» (نه با سوءنيت و تعمدي) با وضع قوانين و اخذ تصميمات ما به هنگام، غيرضروري، مغاير و معارض يا کارهاي ديگر از جمله لجبازي ها و مخالفت هاي غيرلازم به کل جامعه صدمه بزند. سون يات- سن شديداً نگران بود که مردم مشرق زمين به اين زودي به اهميت انتخابات پي نبرند و هنگام انتخاب کردن نماينده براي شوراها از هر نوع و سطح دقت نکنند يا فريب تبليغات را بخورند و به اين دليل «آموزش عمومي دموکراسي» را براي هر جامعه از آب و نان لازم تر مي دانست. پاره يي از مفسران عقايد «سون يات - سن» را عقيده بر اين است که وي نظر به حکومت کردن نخبگان داشت که در پرتو توانايي هاي آنان استقلال و تماميت ميهن محفوظ، رفاه عمومي تامين و به حقوق و آزادي هاي اساسي افراد نيز آسيب وارد نخواهد آمد.

www.iranianshistoryonthisday.com